Evcil Hayvan Yataklarının Bakımı ve Temizliği

Köpeğim Zeytin'i eve getirdiğim ilk hafta, ona aldığım pofuduk yatağı kanepenin yanına koymuş, "işte bu iş tamam" diye düşünmüştüm. Üç hafta sonra salonun o köşesinden gelen o tanıdık, hafif ekşi kokuyu fark ettiğimde ise yatağın bakım etiketini okumak bile aklıma gelmemişti. O gün öğrendiğim şey şu: evcil hayvan yatağı, evin en çok kullanılan ama en az temizlenen eşyası. Günde 12-16 saat üzerinde uyuyan bir canlı düşünün; ter, yağ, tüy, dışarıdan gelen toz, kuru mama kırıntıları… Hepsi o kumaşın içinde birikiyor.

Bu yazıda kendi denemelerimden, hatalarımdan ve sonunda oturttuğum rutinden bahsedeceğim. Konuya yeni başlıyorsanız, en azından benim yaptığım birkaç hatayı yapmadan işe koyulabilirsiniz.

Sorun Tam Olarak Nedir?

Kirli bir yatak sadece koku sorunu değil. Karşılaştığım üç temel problem şöyleydi:

• Koku ve bakteri birikimi: Nemli tüy ve deri yağı karışımı, kumaşın liflerinde kalıcı bir katman oluşturuyor. Yüzeyi silmek işe yaramıyor çünkü sorun içeride.
• Parazit ve alerjen: Pire yumurtaları dikişlerin arasına ve dolgunun içine yerleşiyor. Toz akarları da aynı şekilde. Kendisi alerjisi olan bir hayvanla yaşıyorsanız bu ciddi bir konu; alerjik dostlar için yatak seçimi başlı başına ayrı bir mesele.
• Yatağın deforme olması: Yanlış yıkama, dolguyu topaklaştırıp yatağı çöktürüyor. Zeytin'in ilk yatağını 60 derecede yıkayıp kurutma makinesine attığımda, geri çıkan şey yatak değil, sertleşmiş bir yastık parçasıydı.

Bir yatağı yıkamaktan korkuyorsanız, sorun sizde değil, yatağın tasarımındadır. Kılıfı çıkmayan bir yatak, temizlenmesi zor bir yataktır.

Ne Sıklıkla Temizlemek Gerekiyor?

Benim oturttuğum düzen şu şekilde işliyor ve iki kedi bir köpekle yaşadığım evde gerçekten uygulanabilir olduğunu söyleyebilirim:

1. Her 2-3 günde bir: Yatağı dışarı çıkarıp silkelemek ve elektrikli süpürgeyle tüyleri almak. 2 dakika sürüyor, en çok fark yaratan adım bu.
2. Haftada bir: Çıkarılabilir kılıfı çamaşır makinesine atmak.
3. Ayda bir: Dolguyu ya da yatağın tamamını yıkamak, tam kurutmak.
4. Kaza olduğunda: Hemen. Bekletilen idrar lekesi, kumaşa kalıcı olarak yerleşiyor.

Yöntemlerin Karşılaştırması

Denediğim yöntemleri kendi notlarımla birlikte tablo halinde topladım. Yaşlı hayvanlar için aldığım ortopedik yatakta kimyasal kullanmaktan tamamen vazgeçtim mesela, çünkü o köpük malzeme kokuyu tutuyor.

Malzemeye Göre Küçük Notlar

Pelüş ve polar

Tüy tutar, kolay yıkanır ama kurutma makinesinde tüylenir. Ben artık gölgede, düz zeminde kurutuyorum.

Hafızalı köpük (visco) taban

Suya sokulmaz. Yalnızca nemli bezle silinir, karbonatla kokusu alınır. Kılıf olmadan asla kullanılmamalı.

Hasır, sisal ve ahşap yuvalar

Tavşanlar ve kemirgenler için kullandığım hasır yuvalarda ıslak temizlik küf riski yaratıyor. Fırçalayıp güneşte havalandırmak daha doğru. Hamster ve chinchilla köşelerindeki oyuncakları da aynı mantıkla temizliyorum.

Su geçirmez astarlı yataklar

Yavru dönemde ya da tuvalet kontrolü zayıflamış yaşlı hayvanlarda hayat kurtarıcı. Ancak yüksek ısıda yıkanırsa astar çatlıyor; 30 derece sınırı önemli.

Sık Yapılan Hatalar

• Yumuşatıcı kullanmak: Kokusu hayvanların hassas burnunu rahatsız ediyor, ayrıca kumaşta kalıntı bırakıyor. Ben hiç kullanmıyorum.
• Tam kurumadan geri vermek: İçi nemli bir yatak, küf için mükemmel ortam. Elimle bastırıp kontrol etmeden geri koymuyorum.
• Yedek yatak olmaması: Bu en büyük keşfim oldu. Yıkama sırasında hayvanınız kanepeye ya da yere alışmasın diye ikinci bir y